Correspondencia temporal en construcións completivas, subordinadas e clivadas

O concepto de correspondencia temporal vén do latín (consecutio temporum) e face referencia á correspondencia entre os tempos de indicativo e de conxuntivo, ben como os de presente, pasado e futuro.

O complexo sistema do latín non se conservou íntegro en galego, mais foise aperfeizoando ao longo do tempo co futuro de conxuntivo (antes ben en portugués que o conserva; porén, moi formal en galego) que daquela non existía en latín.

Nunha oración completiva subordinada estabelécense relacións modais e temporais entre a oración principal, por norma en indicativo, e a(s) oración(s) subordinada(s), por norma en conxuntivo.

As regras básicas por que se rexe a correspondencia temporal son:

O uso do tempo do primeiro verbo rexe o do seguinte:

1. Se chove, ficamos na casa.

2. Se chover, ficaremos na casa (moi formal, en galego común tamén se chove).

3. Se chovese, ficaríamos na casa.

É preciso ter presente ese paralelismo de tempos, como mostrado enriba. Dese xeito, hase evitar construcións como:

4. *Hai días en que se vendían calzas de segunda man.

En vez diso, o correcto sería:

5. Había días en que se vendían calzas de segunda man.

Cando se toma como punto de referencia o presente, no futuro úsase deica para o futuro e hai para o pasado. Se o punto de referencia for o pasado, entón cómpre usar hai:

6.  El chegará deica dous meses.

7.  El chegou hai dous meses.

8.  El chegara había dous meses.

Co copretérito de conxuntivo na oración condicional, o verbo da oración principal ten que ficar en condicional ou en copretérito de indicativo. 

9.  Se tiveses fame, deberías comer algo.

10. Se tiveses fame, debías comer algo.

Se o verbo da condicional estiver en futuro de conxuntivo (algo raro en galego, normalmente é presente de indicativo), na oración principal o tempo ten de ser futuro de indicativo ou imperativo.

11.  Se quixeres|queres mercar un auto, terás que aforrar.

12.  Se quixeres|queres mercar un auto, aforra primeiro.

Ten que haber, xa que logo, simultaneidade entre ambas as oracións:

13.  *É el quen me preocupaba.

14.  Éra el quen me preocupaba.

15.  * Era el quen me preocupa.

16.  É el quen me preocupa.

Nos períodos clivados, ten que se dar a mesma correspondencia entre os verbos das dúas oracións.

17. É en Londres onde ela mora.

18. *Era en Londres onde ela mora.

19. Era en Londres onde ela moraba

20. *É en Londres onde ela moraba.

______________________________________________

Estes conteúdos están parcialmente baseados neste sitio: